گرنگە هەموو شۆفێران بزانن چۆن ڕەفتارێکی دروست بکەن کاتێک ڕووبەڕووی پیادە، گالیسکەی ئەسپ یان ئۆتۆمبێل دەبنەوە لەسەر ڕێگا لاوەکیەکان، کە زۆرجار هێماکانی هاتوچۆ و گڵۆپی هاتوچۆیان تێدا نییە لە تاقیکردنەوەی تیۆریدا پرسیاری جیاواز لەسەر ئەم بابەتە دەبێت بۆ ئەمەش بابەتە گرنگەکانی چۆنیەتی ڕەفتارکردن لەکاتی لێخوڕینی ئۆتۆمبێل لەسەر ڕێگا لاوەکییەکان ڕوون دەکەمەوە

لە سەرەتاوە چەند بارودۆخێک هەیە کە پێویستە زۆر وریا بیت لەکاتی لێخوڕینی ئۆتۆمبێل لەسەر ڕێگای لاوەکی لەوانە:

• لەکاتی چاوپێکەوتن لەگەڵ پیادە
• لە کاتی چاوپێکەوتن لەگەڵ ئەسپەکان
• لە کاتی کۆبوونەوەی گیگەکان
• لەسەر ڕێگا خلیسکەکان
• لە فەلاتە بەرزەکاندا

کاتێک لە ڕێگایەکی لاوەکیدا چاوت بە پیادەیەک دەکەوێت، یەکەم شت کە دەبێت گرنگی پێبدەیت لە ئەگەری ئەوەی بتەوێت پێشبکەویت شێوەی ڕێگاکە و ڕادەی بینین لەبەردەمتدا، بۆیە ئەگەر ڕووبەڕووبوونەوەکە لەگەڵ پیادە لە پێچێک یان ڕێگایەکی بەرزدا بێت پاشان دەبێت خێراییەکەت کەم بکەیتەوە و لەسەر لای ڕاست بمێنیتەوە و مەودایەک بۆ سەرەکەی تر نەبڕیت چونکە ڕێگاکە کراوە نییە بۆ ئەوەی بە ئۆتۆمبێل، پاسکیل یان ئۆتۆمبێلێکی بەردەم سەرت سوڕمێ و پێکدادانی لەگەڵدا نەکەین بێگومان بە وریاییەوە تا بە بێدەنگی بە پیادەدا تێدەپەڕیت، وە نابێت پیادە بترسێنیت و هۆڕنەکان بەکار نەهێنیت.

نموونەی دۆخێک کە نابێت تێیدا سەرپێچی بکەیت:

بەپێی دۆخەکە، و وەک دەبینیت ڕێگاکە دەرنەکەوتووە و لە پێچێکدایت، لەم حاڵەتەدا پێش مەکە چاوەڕێ بکە تا ڕێگاکە لە پێشەوە ڕوون دەبێتەوە و بە خێراییەکی خاو لە پشت پاسکیلەکەوە بمێنەرەوە تا ئەو کاتەی کە کێشەکە دەبڕیت.

وێنەی دووەم

هەروەها ئەم حاڵەتە

گریمان تیرە سوورەکان کەسانێکن کە لە تەنیشت ڕێگاکە وەستاون وە دەتەوێت لەم حاڵەتەدا پێشیان بکەویت، لەلای ڕاست بمێنەرەوە و مەودایەک بۆ لای چەپ مەگرە چونکە لە بەرزایییەکدا لێدەخوڕیت وە ڕێگاکەش دەرنەکەوتووە و لەوانەیە ئۆتۆمبێلێکی بەرامبەر بێت و پێکدادانی لەگەڵدا بکەوێت، بۆیە لەلای ڕاست بمێننەوە خێراییەکەت کەم بکەرەوە و پیادە یان ئەو کەسانەی کە بە هێمنی وەستاون بەجێبهێڵە.

بەڵام لە ئەگەری ئەوەی ئەسپ یان پیادە بە ئاژەڵ یان عەرەبانە ئەسپەکانەوە لەسەر ڕێگاکە هەبن، وەک لە حاڵەتی وێنەی خوارەوەدا دەبێت مەودایەکی گونجاو ببڕیت و بەتەواوی بە ئارامییەوە تێپەڕیت، هەروەها تێبینی ئەوە بکە کە ڕێگاکە لەبەردەمتدا کراوەیە هۆڕن بەکارمەهێنە و لە بزوێنەری ئۆتۆمبێلەوە دەنگی بەرز دروست مەکە وەک خێرا ڕۆشتن یان هەنگاودان بە پێداڵی گازگرتن بۆ ئەوەی ئەسپەکە و ئەو کەسەی کە بە پێ دەڕوات نەترسێت.

کاتێک لە ڕێگایەکی تەسکی لادێدا چاوت بە ئۆتۆمبێلێک دەکەوێت، پێویستە خێراییەکەت بەپێی بارودۆخ و بارودۆخی ڕێگاکە بگونجێنیت دەبێت ئۆتۆمبێلەکەت لە لای ڕاستی دوورەوە دابنێیت بۆ ئەوەی تۆ و ئۆتۆمبێلی بەرامبەر بە ئارامی و سەلامەت تێپەڕین.

جگە لەوەش لە هەندێک ڕێگادا ڕێڕەوێکی تەسکی لێخوڕین هەیە کە دوو ئۆتۆمبێل لەخۆناگرێت وە کاتێک ئۆتۆمبێلەکان لە کۆتایی بەرامبەرەوە بەرەوڕوو دەبیتەوە، ئێوە وەک شۆفێر دەبێت ڕێگە بدەن بە یەکتر و ئەوەش مانای ئەوەیە ئەو شۆفێرەی کە شوێنی زیاتری لە لای خۆی هەیە دەوستێت و ڕێگە بە شۆفێرەکەی تر دەدات تێپەڕێت و دواتر بەردەوام دەبێت لە ڕێگاکەی.

هەروەها لەکاتی سەیرکردنی ماڵێک یان ئەستێرەخانەیەکدا پێویستە خاوببیتەوە و ئامادە بیت بۆ سوکان لە ئەگەری ئەوەی هەر کەسێک، ئەسپ، پاسکیل یان منداڵێک هەبێت کە بتوانێت بەرەو شەقامەکە ڕابکات، ئەم ڕێگایانە هاتوچۆیەکی کەمیان هەیە و ئەگەری یاریکردنی منداڵان لەو شوێنە زۆرە بۆ نموونە منداڵان یاری بە تۆپ دەکەن، دەبینیت بە هەموو ئاراستەکان و ڕەنگە بەرەو شەقام ڕابکەن و چاوەڕێی هاتنی ئۆتۆمبێل ناکەن یان ڕەنگە ئەسپ هەبن ئەگەر ئەمە ئەستێرەخانە بێت بۆ ئەسپ یان پاسکیلەکانی بەرامبەر یان تەنانەت عەرەبانە بۆیە دەبێت وریا بیت و ئامادە بیت بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ هەر مەترسییەکی ئەگەری کە لەوانەیە لە پشت ئەستێرەخانەکە یان ماڵەکەوە دەربکەوێت لە لای ڕاست یان چەپ، بەپێی بیناکە.

کاتێک لەسەر ڕێگای لادێ یان لاوەکی ئۆتۆمبێل لێدەخوڕیت، هەندێک جار ئەم ڕێگایانە وەک ڕێگا سەرەکییەکان لە دۆخێکی باشدا نین وە چاڵ یان قوڕ و ئاو کۆدەبێتەوە و لەوانەیە ئەم شتانە ببنە هۆی خلیسکانی ئۆتۆمبێلەکە ئەگەر سەهۆڵ هەبێت یان ئەگەر لەسەر ڕێگای بەرزبوونەوە یان نزم بوویت، بۆیە دەبێت گرنگی بدەیت و وریا بیت، وە ئەگەر بتوانرێت خۆت لە لێخوڕینی ئۆتۆمبێل لەم جۆرە ڕێگایانە بەدوور بگرێت یان دوور بکەوەرەوە لە حەوزی ئاو و قوڕ.